Dạo này lướt mạng xã hội cứ thấy drama này drama nọ liên quan đến chính trị - xã hội bay khắp nơi, mà nhiều thông tin chưa rõ nguồn gốc lắm luôn TS Huỳnh Văn Sinh – Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở, Học viện Cán bộ TP. HCM lên tiếng nhắc nhở: Gen Z mình, đặc biệt là các bạn sinh viên, cần phải kiểm chứng kỹ nguồn tin, hiểu biết pháp luật cơ bản và đừng để cảm xúc cá nhân bị "dắt mũi" nhé!
Thời gian gần đây, mạng xã hội liên tục xuất hiện nhiều thông tin, bình luận về các vấn đề chính trị - xã hội, trong đó có không ít nội dung chưa được xác minh, dễ gây tranh cãi "bùng nổ" cảm xúc trong giới trẻ. Theo các chuyên gia giáo dục, đây là hiện tượng đáng chú ý, nhất là khi mạng xã hội ngày càng trở thành kênh tiếp nhận và chia sẻ thông tin chính của sinh viên.
TS Huỳnh Văn Sinh nhận định: "Việc bình luận hoặc chia sẻ các nội dung chính trị - xã hội khi chưa hiểu rõ pháp lý, địa chính trị và các công ước quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro đấy".
Ông chia sẻ thêm: "Địa chính trị không phải chuyện đơn giản đúng - sai như 1+1=2 đâu nha. Mỗi vấn đề quốc tế đều gắn với lợi ích, lịch sử, luật pháp quốc tế, truyền thông và chiến lược riêng của các bên liên quan. Cảm xúc nhân đạo là tốt, nhưng nếu thiếu hiểu biết, người trẻ dễ bị lợi dụng để kích động thái độ cực đoan lắm đó".
Ông Huỳnh Văn Sinh còn nhấn mạnh: "Rủi ro đầu tiên là về pháp lý, khi người dùng mạng xã hội có thể vô tình phát tán tin giả, thông tin sai lệch hoặc nội dung chưa được kiểm chứng. Bên cạnh đó là rủi ro xã hội, vì các bình luận theo cảm tính có thể gây chia rẽ, làm méo mó nhận thức cộng đồng, nhất là với những vấn đề phức tạp liên quan đến quan hệ quốc tế. Ở góc độ cá nhân, sinh viên cũng có thể bị tổn hại uy tín, bị cuốn vào tâm lý đám đông hoặc trở thành công cụ lan truyền thông tin sai lệch".
Từ thực tế đó, ông khuyên: "Các bạn trẻ trước khi comment hoặc share thông tin về vụ việc nhạy cảm cần nắm chắc những hiểu biết pháp lý cơ bản: Quyền tự do ngôn luận gắn với trách nhiệm pháp lý, quy định về an ninh mạng, chống tin giả, bảo mật thông tin cá nhân, và nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia. Sinh viên hãy kiểm chứng nguồn tin, dùng ngôn ngữ chuẩn mực, tránh cực đoan, và đặt lợi ích cộng đồng lên trên cảm xúc cá nhân".
Trong bối cảnh thông tin đa chiều, thậm chí thông tin sai lệch xuất hiện ngày càng nhiều, các môn lý luận chính trị được cho là có vai trò quan trọng trong việc hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng và nền tảng tư duy chính trị - xã hội cho sinh viên.
"Các môn lý luận chính trị không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn giúp sinh viên có khả năng phân tích, phản biện và định hướng đúng đắn trước các vấn đề xã hội. Đây là hành trang trí tuệ để người trẻ rèn luyện tư duy độc lập và trách nhiệm công dân", TS Huỳnh Văn Sinh chia sẻ.
Vì sao sinh viên và trí thức trẻ hay bị "dắt" theo?
Lý giải câu hỏi này, TS Huỳnh Văn Sinh cho rằng nguyên nhân đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.
Về khách quan, đây là nhóm tiếp cận nhanh với thông tin đa chiều, trong đó có cả tin giả, thông tin sai lệch và các luận điệu xuyên tạc. Đồng thời, môi trường mạng xã hội cũng tạo điều kiện để những nội dung này lan truyền cực nhanh, tác động mạnh đến nhận thức của người trẻ.
Về chủ quan, tuổi trẻ thường nhiệt huyết, ham khám phá, muốn bày tỏ quan điểm nhưng lại chưa có nhiều kinh nghiệm chính trị - pháp lý. Chính vì vậy, dễ bị tác động bởi cảm xúc, dễ tham gia vào các tranh luận thiếu kiểm chứng hoặc bị dẫn dắt bởi tâm lý đám đông.
TS Huỳnh Văn Sinh cho rằng, điều quan trọng không phải là ngăn sinh viên quan tâm hay lên tiếng trước các vấn đề xã hội, mà là giúp các bạn biết tiếp cận thông tin một cách tỉnh táo, khoa học và có trách nhiệm: "Các bạn cần rèn luyện khả năng nhận diện thông tin, phân biệt đúng - sai, tiếp cận vấn đề ở mức độ tỉnh táo, khoa học. Việc học tập và tích lũy tri thức chính là nền tảng để sinh viên bảo vệ bản thân và cộng đồng trước những thông tin sai lệch".
Think before you click!
Trong thời đại số, khi mỗi người đều có thể trở thành người lan truyền thông tin, sự tỉnh táo, hiểu biết pháp luật và trách nhiệm công dân của sinh viên càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Bình luận hay chia sẻ trên mạng xã hội không chỉ là hành vi cá nhân, mà còn có thể ảnh hưởng đến nhận thức cộng đồng. Vì vậy, người trẻ cần trang bị tri thức, bản lĩnh và kỹ năng kiểm chứng để không bị cuốn theo các luồng thông tin cảm tính, xa rời các giá trị chuẩn mực và vô tình tiếp tay cho những luận điệu sai lệch, cực đoan.
Thực tế cho thấy, đã có không ít bài học đắt giá khi người dùng mạng xã hội bị cảm xúc dẫn dắt, vô tình tiếp tay cho tin giả và thông tin chưa kiểm chứng. Điển hình như vụ việc thêu dệt tin đồn thất thiệt về nữ sinh HUFLIT đi học quân sự năm 2023, hiệu ứng thao túng tâm lý đám đông, xuyên tạc thông tin từ vụ 'Mèo Béo' (Trung Quốc) năm 2024 nhằm trục lợi câu view, cùng nhiều vụ việc tung tin giả gây hoang mang dư luận khác đã bị cơ quan chức năng kiên quyết rà quét, xử lý nghiêm minh theo pháp luật. Những sự kiện này là hồi chuông cảnh báo đấy!
Đòi hỏi các bạn trẻ trước khi tương tác, chia sẻ bất kỳ sự việc nhạy cảm nào cũng cần phải tỉnh táo kiểm chứng nguồn tin và nắm vững các giới hạn pháp lý, tránh biến bản thân thành công cụ của tâm lý đám đông nhé!
Nguồn: svvn.tienphong.vn