Cày cuốc suốt 4 năm đại học, học hành chăm chỉ, làm nghiên cứu khoa học, đi thực tập nhiệm vụ, rèn kỹ năng mềm đủ thứ... nhưng ra trường vẫn phải "vật lộn" với việc tìm job. Câu chuyện quen thuộc đến xót xa của biết bao bạn trẻ
Khi kiến thức trên giảng đường chưa đủ sức "xử" thực tế
Chị Phạm Thị Thu Ba - cựu sinh viên khóa 52 ngành Công nghệ Thực phẩm, Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm, trường ĐH Nông Lâm (ĐH Thái Nguyên) kể lại, hồi còn ngồi trên ghế nhà trường, chị siêng học lắm luôn đó.
"Mình học online đủ thứ từ công nghệ sinh học thực phẩm, phát triển sản phẩm mới, cho đến HACCP, ISO... Còn tự mày mò áp dụng kiến thức vào dự án khởi nghiệp từ nông sản nữa", chị Ba chia sẻ.
Nhưng thực tế thì... hơi sốc! Sự khác biệt giữa lý thuyết trên trường và yêu cầu công việc ngoài đời khá là "trời vực" đấy. Các môn học chủ yếu toàn lý thuyết, chưa kịp cập nhật công nghệ sản xuất hiện đại, thiếu thực hành trên dây chuyền thực sự.
"Ngay cả những skill mềm như giao tiếp, tư duy phản biện, teamwork mà đi làm ai cũng cần, thì trong chương trình học cũng chưa được đầu tư đúng mức. Muốn thu hẹp khoảng cách này thì sinh viên phải tự học, tự rèn thôi", chị Ba tâm sự.
Chủ động từ sớm mà vẫn chưa chắc "ăn chắc"
Chị Chu Vân Hà – cựu sinh viên ngành Khoa học Môi trường, Khoa Môi trường – trường ĐH Nông Lâm (ĐH Thái Nguyên) thì thuộc team có định hướng rõ từ sớm. Năm hai đã đi thực tập tại Công ty Giấy Hoàng Văn Thụ, học hỏi quy trình xử lý nước thải và quản lý môi trường. Năm ba tiếp tục thực tập ở Công ty EJC (Chi nhánh Lạng Sơn), làm việc với môi trường đô thị, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường các kiểu.
Không chỉ vậy, chị Hà còn làm chủ nhiệm hai đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên và tham gia một đề tài khởi nghiệp cấp trường, trong đó có đề tài được chọn thi Euréka tại TP. HCM luôn. Nghe thì xịn sò lắm phải không?
Nhưng theo Hà, thực tế công việc vẫn đòi hỏi nhiều kỹ năng mà chương trình đào tạo chưa cover hết: "Khi đi thực tập, mình mới ngộ ra về các thiết bị đo đạc hiện trường, cách lập báo cáo hồ sơ pháp lý - những thứ trên trường chưa đào sâu. Muốn làm việc được thì sinh viên phải tự bổ sung qua thực tế và tự học thêm ngoài giờ".
Nhà trường có support nhưng phải biết "hốt" cơ hội
Cả hai chị đều gật đầu rằng nhà trường có cố gắng hỗ trợ mà. Thường xuyên tổ chức Ngày hội việc làm, workshop hướng dẫn viết CV, phỏng vấn thử và kết nối với nhiều doanh nghiệp lớn.
Thêm vào đó là các buổi hội thảo nghề nghiệp, gặp gỡ cựu sinh viên và chuyên gia ngành - cơ hội vàng để sinh viên tiếp cận thực tế, hiểu rõ hơn yêu cầu công việc.
Tuy nhiên, theo chị Ba thì hiệu quả phụ thuộc vào... bản thân sinh viên nhiều lắm: "Nếu không tự mình khai thác các nguồn lực này, các bạn sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội đó nha".
Nếu được quay về năm nhất...
Sau bao trải nghiệm "xương máu", cả hai đều có chung một suy nghĩ: Nếu được quay lại năm nhất, sẽ hành động sớm hơn và có chiến lược rõ ràng hơn.
Chị Phạm Thị Thu Ba tâm sự: "Mình sẽ xây dựng thương hiệu cá nhân và portfolio chuyên ngành từ sớm, kết nối với chuyên gia qua LinkedIn. Mình cũng sẽ đầu tư sâu vào 1 – 2 kỹ năng chuyên môn như công nghệ enzyme, cảm quan thực phẩm hoặc kiến thức về các chứng nhận quốc tế. Ngoài ra, mình sẽ tìm cơ hội thực tập đa dạng từ phòng lab đến doanh nghiệp để trải nghiệm nhiều hơn".
Còn với chị Chu Vân Hà, điều cần thiết là học thêm các phần mềm chuyên ngành (AutoCAD, QGIS), tiếng Anh chuyên môn và chủ động kết nối với thầy cô, doanh nghiệp để định hướng công việc rõ ràng hơn.
"Chỉ học trên lớp là chưa đủ đâu. Mỗi năm đại học là một chặng đường phải có mục tiêu rõ ràng, không chỉ để học tốt mà còn để sẵn sàng làm việc sau khi ra trường", chị Hà chia sẻ.
Câu chuyện của hai chị là bài học xương máu cho hội gen Z đang ngồi trên ghế nhà trường ấy nhỉ? Học giỏi thôi thì chưa đủ đâu, phải chủ động tự trang bị thêm nhiều thứ nữa mới "sống sót" được ngoài đời thực!
Nguồn: svvn.tienphong.vn