Vừa lên đại học, nhiều tân sinh viên bỡ ngỡ "quá trời quá đất" luôn á! Để giúp các bạn có cái nhìn rõ hơn về môi trường mới, Tiến sĩ Lê Thu Hà – Phó Viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã có những chia sẻ cực kỳ tâm huyết với Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong về cách xây dựng tâm thế chủ động, rèn kỹ năng mềm và cân bằng giữa học tập - làm thêm để quãng đời sinh viên thêm phần rực rỡ nhé!
Bước vào đại học cần chuẩn bị tâm thế như thế nào để không bị "choáng" ạ?
Theo TS. Lê Thu Hà, điều đầu tiên các bạn cần nằm lòng chính là tư duy chủ động trong học tập. Khác hẳn cấp 3, ở đại học giảng viên chỉ đóng vai trò định hướng và gợi mở tư duy thôi nha. Còn kiến thức thì bạn phải tự tìm tòi, đọc thêm và thực hành nhiều. Nếu trước đây thầy cô "cầm tay chỉ việc" thì giờ chính bạn mới là người quyết định mình học được bao nhiêu đó!
Bên cạnh đó, bạn nên tìm hiểu kỹ về chương trình đào tạo, các môn bắt buộc, tự chọn và yêu cầu đầu ra để lên kế hoạch học tập dài hạn cho hợp lý, tránh bị động. Song song với việc học trên lớp, hãy mạnh dạn tham gia các câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa, nhóm nghiên cứu và học thêm ngoại ngữ để rèn kỹ năng, mở rộng mối quan hệ và áp dụng kiến thức vào thực tế nha.
Một điểm cực kỳ quan trọng nữa là quản lý thời gian hiệu quả. Đời sống sinh viên tự do thật, nhưng cám dỗ cũng nhiều "khủng khiếp" luôn đó! Vì vậy, các bạn cần biết cân bằng giữa học, làm thêm, hoạt động ngoại khóa và nghỉ ngơi cho hợp lý.
Ngoài kiến thức chuyên môn, tân sinh viên cần rèn những kỹ năng mềm gì để "xịn sò" hơn?
TS. Lê Thu Hà cho rằng dù học ngành nào thì các bạn cũng cần chú trọng bốn nhóm kỹ năng quan trọng này:
Thứ nhất là kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm. Trong học tập lẫn công việc, chúng ta đều phải hợp tác với nhiều người có chuyên môn, tính cách và quan điểm khác nhau. Biết lắng nghe, diễn đạt rõ ràng và tôn trọng sự khác biệt là nền tảng để đạt hiệu quả chung đó nha!
Thứ hai là tư duy phản biện và khả năng phân tích thông tin. Thời đại bây giờ thông tin "ngập mặt" mà nguồn không chính xác cũng đầy rẫy. Sinh viên cần biết đặt câu hỏi, xác minh dữ liệu và đánh giá vấn đề đa chiều để đưa ra quyết định đúng đắn.
Thứ ba là kỹ năng quản lý thời gian và làm việc dưới áp lực. Ở đại học và môi trường làm việc sau này, các bạn sẽ phải xử lý nhiều nhiệm vụ cùng lúc với deadline gấp gáp. Nếu không biết ưu tiên và sắp xếp thì dễ rơi vào trạng thái stress hoặc bỏ lỡ cơ hội lắm!
Cuối cùng, TS. Lê Thu Hà nhấn mạnh năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, thậm chí là thêm hai, ba ngoại ngữ nữa càng tốt. Đây chính là chìa khóa giúp các bạn tiếp cận kho tri thức quốc tế, nâng cao cơ hội học tập, nghiên cứu và tìm kiếm việc làm trong môi trường toàn cầu đó!
Làm thêm ngay từ năm nhất có "ổn" không?
TS. Lê Thu Hà hiểu mong muốn của các bạn sinh viên muốn đi làm thêm để trải nghiệm và hỗ trợ tài chính. Tuy nhiên, với tân sinh viên, bà khuyên các bạn nên ưu tiên thời gian học tập và thích nghi với môi trường đại học trước. Năm đầu là thời gian quan trọng để làm quen với phương pháp học mới, nắm chắc kiến thức nền và xây dựng các mối quan hệ với thầy cô, bạn bè.
Nếu muốn đi làm thêm, nên chọn những công việc phù hợp với lịch học và định hướng nghề nghiệp. Ví dụ, sinh viên báo chí – truyền thông có thể cộng tác viết bài, hỗ trợ truyền thông cho các dự án, hoặc tham gia sản xuất nội dung cho các kênh mạng xã hội. Những công việc này vừa giúp các bạn có thêm thu nhập, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế, lại không quá tách rời với chuyên môn nữa.
Điều quan trọng nhất là các bạn biết "lượng sức" mình nhé. Làm thêm không nên chiếm quá nhiều thời gian và năng lượng đến mức ảnh hưởng tới việc học. Các bạn cũng cần quản lý thời gian khoa học, tránh tình trạng dồn bài tập hay ôn thi vào phút chót vì bận đi làm. Tóm lại, làm thêm là tốt, nhưng phải cân bằng và đặt mục tiêu học tập lên hàng đầu nhé!
Những "bẫy" mà tân sinh viên hay mắc phải là gì?
Theo TS. Lê Thu Hà, một trong những sai lầm phổ biến nhất của tân sinh viên là thiếu kế hoạch học tập rõ ràng. Sau khi rời môi trường phổ thông, nhiều bạn có tâm lý "xả hơi" vì lịch học ít hơn, tự học nhiều hơn, dẫn tới chủ quan, học đối phó hoặc để dồn bài tập, ôn thi vào phút chót. Kết quả là điểm số và chất lượng tiếp thu bị ảnh hưởng rõ rệt luôn á!
Sai lầm thứ hai là quá mải mê hoạt động ngoại khóa hoặc các thú vui cá nhân mà quên mất nhiệm vụ chính là học tập. Hoạt động ngoại khóa rất cần thiết, nhưng nếu không biết chọn lọc và cân bằng thì sẽ mất nhiều thời gian, năng lượng mà không đạt hiệu quả ở cả hai mặt.
Ngoài ra, một số bạn ngại giao tiếp, thu mình trong môi trường mới, không dám đặt câu hỏi hoặc kết nối với giảng viên và bạn bè. Điều này khiến các bạn bỏ lỡ nhiều cơ hội học hỏi và phát triển đó.
Để tránh những sai lầm này, tân sinh viên cần xác định mục tiêu rõ ràng, xây dựng lịch học – lịch sinh hoạt hợp lý, chủ động tham gia nhưng biết giới hạn, và quan trọng là duy trì sự kết nối với thầy cô, bạn bè để được hỗ trợ khi cần nhé!
Lời nhắn gửi để có quãng đời sinh viên trọn vẹn
TS. Lê Thu Hà muốn nhắn với các bạn rằng quãng đời sinh viên là một hành trình vừa thử thách vừa thú vị. Đây là thời điểm các bạn có thể tự do lựa chọn, thử nghiệm và định hình con đường tương lai của mình. Vì vậy, điều quan trọng nhất là hãy chủ động trong học tập – chủ động tìm hiểu, đặt câu hỏi, mở rộng kiến thức và gắn lý thuyết với thực tiễn, thay vì chỉ học để hoàn thành môn hay đạt điểm số thôi.
Bên cạnh việc học chuyên môn, kỹ năng mềm, đừng bỏ qua việc rèn luyện sức khỏe – cả thể chất lẫn tinh thần – bằng cách duy trì thói quen chơi thể thao hoặc tham gia các hoạt động vận động khác. Sức khỏe tốt sẽ giúp các bạn có đủ năng lượng và tinh thần minh mẫn để học tập và trải nghiệm đó!
Ngoài ra, sinh viên nên chủ động tham gia các hoạt động ngoại khóa, dự án, thực tập hoặc công việc bán thời gian liên quan đến ngành học một cách hợp lý. Những trải nghiệm này sẽ giúp các bạn rèn kỹ năng, mở rộng mạng lưới quan hệ và tự tin hơn khi bước ra thị trường lao động.
Cuối cùng, hãy duy trì tinh thần tích cực và thái độ cầu thị. Sự bền bỉ và chủ động học hỏi mới là hành trang lâu dài nhất mà các bạn có thể mang theo sau khi rời giảng đường nhé!
Nguồn: svvn.tienphong.vn