Những ngày đầu xuân Quý Mão 2023, các bạn sinh viên đến từ vùng núi xa xôi đã chia sẻ những câu chuyện đầy cảm xúc về Tết truyền thống của dân tộc mình. Từ mâm cơm ấm cúng đến những phong tục độc đáo, tất cả đều tạo nên một bức tranh Tết đa sắc màu cực kỳ đặc biệt!
Mâm cơm Tết ấm áp tình thân
Sùng Thị Chư, 21 tuổi, cô nàng người H'Mông đang theo học năm 3 tại trường Đại học Văn hoá Hà Nội, kiêm luôn Phó chủ nhiệm CLB Sinh viên Mông Tình nguyện tại Hà Nội. Xa nhà học hành cả năm trời, mỗi dịp Tết về là dịp để Chư được sum họp cùng gia đình bên mâm cơm truyền thống đầy ý nghĩa.
Khác với mâm cỗ Tết miền xuôi, các món ăn trên bàn của đồng bào thiểu số mang đậm nét văn hoá riêng của từng vùng miền. Chư kể lại:
"Mình là người Mông đen ở Sapa nè, bên mình thì từ khoảng ngày 24 đến 29 tháng Chạp là đã bắt đầu mổ lợn và mời anh chị em, bạn bè đến ăn Tết rồi đó. Nhưng mà tránh ngày con lợn ra nhé, hôm đó chúng mình sẽ không mổ lợn. Mâm cỗ Tết của dân tộc mình thường có mấy món quen thuộc, có nhà còn làm thêm món mới cho đỡ ngán vì phải đi ăn nhiều nhà lắm "
Mâm cơm Tết của người H'Mông thường có đầy đủ: chả viên, thịt kho tẩm ướp với thảo quả khô (thay cho tiêu luôn nha), nem, thịt lợn tái chua ăn kèm rau cải mèo, lòng xào, canh xương, thịt nướng,... Những món ăn đặc trưng vùng Tây Bắc này chính là "linh hồn" của ngày Tết đó!
Chư còn kể thêm về một phong tục siêu đặc biệt của làng mình:
"Ở xã Mường Hoa nơi mình sống có một tục lệ hay lắm: khi mời họ hàng đến ăn Tết, trước khi về, mẹ mình đều cho mỗi nhà một miếng thịt lợn. Chúng mình quan niệm rằng khi nhà mình có thì nên chia sẻ để mọi người cùng ăn Tết cho vui, vì không phải nhà nào cũng mổ lợn, dù có mổ thì thịt nhà mình cũng khác với thịt nhà họ - đó là tình cảm của mọi người dành cho nhau đó. Vì thế nên dịp Tết ai đến chơi cũng cầm theo một miếng thịt về, và ngược lại luôn "
Lào Cai là nơi sinh sống của tới 27 dân tộc anh em, chiếm 50% tổng số dân tộc toàn quốc luôn nè! Chính vì thế mà văn hoá đa dân tộc ở đây tạo nên một bản sắc riêng biệt không thể lẫn đâu được. Hoàng Thị Thuý Ngân, 20 tuổi, người Giáy cũng đến từ Lào Cai, cũng có những chia sẻ thú vị về Tết của dân tộc mình:
"Mình chưa có nhiều trải nghiệm ghé thăm Tết của các dân tộc khác lắm, còn người Giáy chúng mình hầu hết đều nuôi lợn và sẽ thịt lợn vào khoảng từ ngày 24 đến 28 tháng Chạp để kịp làm thịt gác bếp và lạp xưởng. Sau đó vào ngày 29, cả gia đình sẽ sum vầy gói bánh chưng gù - một đặc sản của các dân tộc vùng cao Tây Bắc đó
Chiều 30, cả nhà cùng nấu cơm tất niên, chuẩn bị thịt gà và làm đồ ăn cho hôm sau vì ngày mùng 1 Tết không được đụng tới dao nha.
Đến đúng 0h đêm giao thừa, nhà mình sẽ giã tay một chút bánh dày để cùng bánh chưng cúng lên bàn thờ tổ tiên."
Khu vực miền núi phía Bắc là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào các dân tộc thiểu số, cho đến giờ vẫn có rất nhiều đồng bào gìn giữ được nét văn hoá truyền thống của dân tộc mình cực tốt luôn!
Tết sum vầy đoàn viên
Cũng giống như nhiều bạn sinh viên xa nhà, Quàng Văn Đạt, 22 tuổi, người dân tộc Thái cho biết năm nay anh sẽ tiếp tục được đón Tết cùng gia đình tại Điện Biên. Vì mỗi năm anh chỉ được về nhà vào dịp Tết và nghỉ hè thôi, đây là khoảng thời gian hiếm hoi để anh gặp gỡ, sum họp cùng anh chị em và bạn bè.
Về dự định Tết 2023, anh share:
"Tết năm nay mình dự tính ngoài đi chúc Tết nội ngoại, bạn bè thì mình đang có kế hoạch du xuân trong tỉnh Điện Biên. Tết Nguyên đán 2022 vì dịch Covid-19 mình bị F1 đúng mấy ngày Tết nên không được đi du xuân gì cả Vì thế kế hoạch đón Tết năm nay của mình sẽ đặc biệt hơn: đi du xuân tại các địa điểm trong tỉnh để tìm hiểu thêm văn hóa truyền thống các dân tộc trong dịp Tết nữa!"
Từng tham gia vào nhiều hoạt động quảng bá văn hoá dân tộc và là một trong những thành viên Ban tổ chức của Nhóm sinh viên dân tộc Thái tại Hà Nội, Quàng Văn Đạt mong muốn có thêm nhiều trải nghiệm văn hóa trong dịp Tết Nguyên đán năm nay. Lễ hội của đồng bào các dân tộc thiểu số thường tập trung vào mùa xuân, nên đây là cơ hội tuyệt vời để mọi người tham gia trải nghiệm văn hóa truyền thống đấy!
Trải qua 4 năm học đại học, thời gian được ở cạnh bên gia đình rất ít ỏi, vì thế chị Triệu Thị Phương, 22 tuổi, người dân tộc Dao cho biết mình cũng sẽ tận dụng tối đa khoảng thời gian trong dịp Tết Nguyên đán năm nay để chăm sóc người thân và gia đình.
Những hoạt động gắn kết trong ngày Tết luôn là phần không thể thiếu để tạo nên sắc Tết của người Dao đỏ. Chị Phương chia sẻ:
"Sáng mùng 1, gia đình mình dậy từ rất sớm để chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên ngày đầu năm. Mâm cơm chỉ có thịt và những thực phẩm không phải rau xanh nha. Dân tộc Dao chúng mình quan niệm rằng ngày đầu năm ăn rau xanh thì lúc làm vườn sẽ bị lên nhiều cỏ lắm Cũng trong ngày mùng 1 Tết, các cô gái trẻ thường phải ở nhà học thêu, còn con trai học đọc và viết chữ nho. Ở mình, mọi người chỉ nghỉ Tết đến khoảng mùng 3 rồi sẽ đi làm nương rẫy trở lại vào hôm sau."
Khi được hỏi về những dự định trong năm 2023, chị Phương mong muốn có thể tổ chức thêm nhiều hoạt động, chương trình ý nghĩa kết nối các bạn sinh viên dân tộc Dao đang học tập tại Hà Nội và phát triển nhóm ngày càng lớn mạnh hơn nữa!
Trong 54 dân tộc anh em của chúng ta, mỗi dân tộc đều có cho mình một dấu ấn văn hoá riêng không thể trộn lẫn, và phong tục đón Tết cổ truyền cũng vậy. Không khí xuân đang tràn ngập khắp các bản làng, ngõ phố, đặc biệt với các bạn sinh viên người dân tộc thiểu số thì đây còn là dịp để quảng bá văn hoá của dân tộc mình đến gần hơn với mọi người. Thật là ý nghĩa và đáng tự hào!
Nguồn: svvn.tienphong.vn