Peter D, Biên tập viên Công nghệ AsiagenZ
Đưa toàn bộ việc sản xuất smartphone, laptop hay tivi về Mỹ nghe thì hấp dẫn về mặt chính trị, nhưng hóa đơn thì không nhỏ. Nghiên cứu mới của Hiệp hội Công nghệ Tiêu dùng Mỹ (CTA), đơn vị tổ chức CES, ước tính chi phí sản xuất sẽ tăng từ 41% (tivi) đến 152% (smartphone) nếu làm hoàn toàn trong nước, ngay cả khi tính theo mức thuế quan hiện tại.
Báo cáo mang tên "Reshoring Consumer Technology: Costs, Constraints and the Path to Production", được CTA công bố ngày 6/10/2026 và thực hiện cùng hãng tư vấn Kearney. Đây là phần nối tiếp nghiên cứu năm 2023 của CTA về khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, và ra đời đúng lúc câu chuyện "đưa nhà máy về nước" (reshoring) đang được cả hai phía chính trường Mỹ thúc đẩy.
Doanh nghiệp khó đẩy hết phần tăng này sang người mua. Với giả định 25 đến 50% chi phí được chuyển vào giá bán, giá lẻ smartphone vẫn có thể tăng 38 đến 76%, smartwatch 24 đến 49%, laptop 23 đến 46%, máy chơi game 14 đến 29%, robot hút bụi 13 đến 26% và tivi 10 đến 21%. Tính chung cả 10 sản phẩm, người Mỹ có thể thấy giá bán lẻ tăng trung bình 27 đến 55%.
Kịch bản chỉ lắp ráp tại Mỹ nhẹ hơn hẳn. Giá lẻ smartphone tăng 17 đến 33%, laptop 12 đến 25%, máy chơi game 7 đến 15%, smartwatch 7 đến 14%, tivi chỉ 2 đến 3% và robot hút bụi 1 đến 2%.
Phần "chi phí ẩn" mới là thứ khiến bài toán trở nên nặng nề. Để sản xuất hoàn toàn trong nước, Mỹ cần từ 185 đến 230 tỷ USD vốn đầu tư, thêm 555.000 đến 668.000 lao động toàn thời gian và 19,1 đến 19,5 tỷ kWh điện mỗi năm, theo CTA là xấp xỉ mức tiêu thụ điện hằng năm của San Francisco. Kịch bản chỉ lắp ráp cần khoảng 16 đến 19 tỷ USD vốn, 61.000 đến 73.000 lao động và 1,4 đến 1,8 tỷ kWh điện mỗi năm.
Biện pháp được CTA đánh giá là có khả năng cao nhất giúp lắp ráp trong nước có lãi: giảm hoặc bỏ thuế nhập khẩu đối với linh kiện, đặc biệt là linh kiện đến từ các đối tác và đồng minh của Mỹ.
Ông Gary Shapiro, Chủ tịch Hội đồng Điều hành CTA, nhận định trong thông cáo rằng các sản phẩm công nghệ đã giúp kiềm chế lạm phát trong nhiều năm, và yêu cầu sản xuất nội địa sẽ "đi kèm một cái giá", đẩy lạm phát lên và khiến những sản phẩm này kém vừa túi tiền hơn với hàng triệu người Mỹ.
Cần nhớ CTA là hiệp hội ngành, đại diện cho các doanh nghiệp công nghệ, nên báo cáo phản ánh góc nhìn của phía doanh nghiệp trong cuộc tranh luận về thuế quan. Các con số là kết quả mô hình hóa, không phải giá bán thực tế đã xảy ra.
Đề xuất giảm thuế linh kiện từ "đối tác và đồng minh" cũng là chi tiết đáng theo dõi: việc một quốc gia được xếp vào nhóm nào có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi thế của nhà máy đặt ở đó. Tuy vậy, đây mới là đề xuất của một hiệp hội ngành, chưa phải chính sách. Doanh nghiệp điện tử trong nước nên coi báo cáo như một tín hiệu để chuẩn bị kịch bản, thay vì một dự báo chắc chắn.
Với người dùng Việt, tác động trực tiếp gần như không có trong ngắn hạn. Nhưng tại CES 2027 (6 đến 9/1/2027, Las Vegas), chủ đề chuỗi cung ứng và thuế quan nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện trong các phiên thảo luận, và AsiagenZ sẽ theo dõi để cập nhật.
Nguồn: CTA, thông cáo "CTA Study: Full 'Reshoring' of Tech Product Manufacturing Would Come at a Cost", ngày 6/10/2026 (cta.tech/press-releases).
Đưa toàn bộ việc sản xuất smartphone, laptop hay tivi về Mỹ nghe thì hấp dẫn về mặt chính trị, nhưng hóa đơn thì không nhỏ. Nghiên cứu mới của Hiệp hội Công nghệ Tiêu dùng Mỹ (CTA), đơn vị tổ chức CES, ước tính chi phí sản xuất sẽ tăng từ 41% (tivi) đến 152% (smartphone) nếu làm hoàn toàn trong nước, ngay cả khi tính theo mức thuế quan hiện tại.
Báo cáo mang tên "Reshoring Consumer Technology: Costs, Constraints and the Path to Production", được CTA công bố ngày 6/10/2026 và thực hiện cùng hãng tư vấn Kearney. Đây là phần nối tiếp nghiên cứu năm 2023 của CTA về khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, và ra đời đúng lúc câu chuyện "đưa nhà máy về nước" (reshoring) đang được cả hai phía chính trường Mỹ thúc đẩy.
10 sản phẩm, 2 kịch bản
CTA chọn 10 nhóm sản phẩm quen thuộc: màn hình máy tính, laptop, robot hút bụi, loa thông minh, smartphone, smartwatch, tivi, máy chơi game console, tai nghe không dây dạng nhét tai và tai nghe không dây chụp tai. Mỗi sản phẩm được đặt cạnh mức chi phí hiện tại (nhập khẩu từ nhiều quốc gia theo tỷ trọng riêng của từng ngành hàng) và so với hai kịch bản:- Kịch bản 1: sản xuất hoàn toàn tại Mỹ, cả linh kiện lẫn khâu lắp ráp.
- Kịch bản 2: chỉ lắp ráp thành phẩm tại Mỹ, linh kiện phần lớn vẫn nhập khẩu (CTA gọi là hướng "Assemble in America").
Những con số đáng chú ý
Ở kịch bản sản xuất hoàn toàn tại Mỹ, mức tăng chi phí sản xuất theo báo cáo như sau: smartphone tăng 152%, smartwatch 97%, laptop 93%, máy chơi game 58%, robot hút bụi 52% và tivi 41%.Doanh nghiệp khó đẩy hết phần tăng này sang người mua. Với giả định 25 đến 50% chi phí được chuyển vào giá bán, giá lẻ smartphone vẫn có thể tăng 38 đến 76%, smartwatch 24 đến 49%, laptop 23 đến 46%, máy chơi game 14 đến 29%, robot hút bụi 13 đến 26% và tivi 10 đến 21%. Tính chung cả 10 sản phẩm, người Mỹ có thể thấy giá bán lẻ tăng trung bình 27 đến 55%.
Kịch bản chỉ lắp ráp tại Mỹ nhẹ hơn hẳn. Giá lẻ smartphone tăng 17 đến 33%, laptop 12 đến 25%, máy chơi game 7 đến 15%, smartwatch 7 đến 14%, tivi chỉ 2 đến 3% và robot hút bụi 1 đến 2%.
Phần "chi phí ẩn" mới là thứ khiến bài toán trở nên nặng nề. Để sản xuất hoàn toàn trong nước, Mỹ cần từ 185 đến 230 tỷ USD vốn đầu tư, thêm 555.000 đến 668.000 lao động toàn thời gian và 19,1 đến 19,5 tỷ kWh điện mỗi năm, theo CTA là xấp xỉ mức tiêu thụ điện hằng năm của San Francisco. Kịch bản chỉ lắp ráp cần khoảng 16 đến 19 tỷ USD vốn, 61.000 đến 73.000 lao động và 1,4 đến 1,8 tỷ kWh điện mỗi năm.
CTA muốn nói gì với giới làm chính sách
Kết luận của báo cáo khá thẳng: sản xuất đồ công nghệ hoàn toàn tại Mỹ "không hấp dẫn về kinh tế và cũng không dễ khả thi". Lắp ráp thành phẩm trong nước được xem là hướng thực tế hơn, bắt đầu từ các sản phẩm có bài toán kinh tế cho phép. Dù vậy, CTA cũng thừa nhận kịch bản này rẻ hơn nhiều nhưng không xóa được sự phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.Biện pháp được CTA đánh giá là có khả năng cao nhất giúp lắp ráp trong nước có lãi: giảm hoặc bỏ thuế nhập khẩu đối với linh kiện, đặc biệt là linh kiện đến từ các đối tác và đồng minh của Mỹ.
Ông Gary Shapiro, Chủ tịch Hội đồng Điều hành CTA, nhận định trong thông cáo rằng các sản phẩm công nghệ đã giúp kiềm chế lạm phát trong nhiều năm, và yêu cầu sản xuất nội địa sẽ "đi kèm một cái giá", đẩy lạm phát lên và khiến những sản phẩm này kém vừa túi tiền hơn với hàng triệu người Mỹ.
Cần nhớ CTA là hiệp hội ngành, đại diện cho các doanh nghiệp công nghệ, nên báo cáo phản ánh góc nhìn của phía doanh nghiệp trong cuộc tranh luận về thuế quan. Các con số là kết quả mô hình hóa, không phải giá bán thực tế đã xảy ra.
Nhìn từ Việt Nam
Phần dưới đây là nhận định của người viết, không nằm trong báo cáo của CTA. Việt Nam là một trong những điểm sản xuất và lắp ráp lớn của smartphone, laptop, tai nghe và nhiều thiết bị điện tử bán vào Mỹ. Nếu kết luận của CTA được giới làm chính sách Mỹ lắng nghe, tức là lắp ráp trong nước khả thi hơn sản xuất toàn bộ, thì chuỗi cung ứng linh kiện ở châu Á, trong đó có Việt Nam, nhiều khả năng vẫn giữ vai trò quan trọng trong trung hạn.Đề xuất giảm thuế linh kiện từ "đối tác và đồng minh" cũng là chi tiết đáng theo dõi: việc một quốc gia được xếp vào nhóm nào có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi thế của nhà máy đặt ở đó. Tuy vậy, đây mới là đề xuất của một hiệp hội ngành, chưa phải chính sách. Doanh nghiệp điện tử trong nước nên coi báo cáo như một tín hiệu để chuẩn bị kịch bản, thay vì một dự báo chắc chắn.
Với người dùng Việt, tác động trực tiếp gần như không có trong ngắn hạn. Nhưng tại CES 2027 (6 đến 9/1/2027, Las Vegas), chủ đề chuỗi cung ứng và thuế quan nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện trong các phiên thảo luận, và AsiagenZ sẽ theo dõi để cập nhật.
Nguồn: CTA, thông cáo "CTA Study: Full 'Reshoring' of Tech Product Manufacturing Would Come at a Cost", ngày 6/10/2026 (cta.tech/press-releases).