Câu chuyện về anh kỹ sư Hồ Đắc Cung tự chế máy bay năm 1935 nghe mà choáng thật sự! Từng du học bên Pháp và làm việc nhiều năm ở Sài Gòn, anh quyết tâm biến giấc mơ hàng không thành hiện thực. Và chiếc "Con Rận Trời 132" của anh đã thật sự cất cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất đó nha!
Theo Thư viện Quốc gia Việt Nam, ông Hồ Đắc Cung (1907-?) chính là người Việt đầu tiên chế tạo máy bay. Chiếc máy bay mang tên cực kỳ độc đáo "Con Rận Trời 132" đã trở thành một mốc son trong lịch sử hàng không Việt Nam mình đấy.
Tràng An Báo - tờ báo quốc ngữ ở Huế thời đó - đã từng đăng tải về công trình này. Trong số báo 19 phát hành ngày 3/5/1935, báo viết về anh kỹ sư tài năng này với tiêu đề "Ông Hồ Đắc Cung tự chế ra một chiếc máy bay". Đỉnh thật!
From du học sinh đến ông chủ dự án máy bay xịn sò
Theo Tràng An Báo, journey của anh Hồ Đắc Cung khá là impressive đó nha.
Anh từng học tại Trường Nguyễn Phan Long ở Sài Gòn, rồi sang tận Pháp học tại Trường Kỹ nghệ Điện học Montpellier. Sau khi tốt nghiệp, anh làm việc 2 năm tại Marseille rồi mới về Việt Nam.
Về nước, anh làm việc 6 năm tại hãng sửa chữa ô tô của ông Didier ở Sài Gòn. Nhưng đam mê thực sự của anh là hàng không nè!
Plot twist là anh được truyền cảm hứng từ một bộ phim về kỹ sư người Pháp Henry Mignet - người đã chế tạo loại máy bay nhỏ tên Pou du Ciel (nghĩa là "rận trời" đó).
Từ đó, anh Hồ Đắc Cung quyết tâm tự chế một chiếc máy bay tương tự và đặt tên siêu cute là "Con Rận Trời 132".
Đến tháng 5/1935 khi Tràng An Báo giới thiệu, chiếc máy bay đã gần xong nhưng vẫn thiếu bánh xe và động cơ.
Theo tài liệu, anh đặt mua từ Pháp một động cơ công suất 25 mã lực với giá 500 USD. Còn chi phí ship về Việt Nam là 600 USD luôn. Tốn kém phết!
Viết thư xin sponsor và nhận 300 bạc từ vua Bảo Đại
Vấn đề tài chính khiến anh Hồ Đắc Cung gặp khó trong việc hoàn thiện chiếc máy bay. Thế là anh quyết định... gửi thư trực tiếp lên vua Bảo Đại xin hỗ trợ luôn! Táo bạo vãi nha!
Theo Tràng An Báo số 25 ngày 24/5/1935, lúc đầu anh lo lắng sợ thư không được rep.
Nhưng surprise là sau đó anh nhận được thông báo từ Ngân hàng Đông Pháp tại Sài Gòn yêu cầu đến nhận tiền.
Khi tới ngân hàng, anh được thông báo Hoàng đế Bảo Đại đã phê duyệt và hỗ trợ 300 bạc để tiếp tục dự án máy bay.
Khoản tiền này anh Cung gọi là "kếch xù" và nhanh chóng dùng để order động cơ cùng bánh xe từ Pháp về, giúp dự án được tiếp tục. Too smooth!
Sau khi nhận được support, anh Hồ Đắc Cung cảm ơn vua Bảo Đại và dự định bay ra Huế để cảm tạ trực tiếp khi máy bay hoàn thành.
Ba lần thử nghiệm trước khi "Con Rận Trời" cất cánh thành công
Tuy nhiên, quá trình test máy bay không phải là dễ tí nào.
Theo Tràng An Báo số 68 phát hành ngày 22/10/1935, thông tin về chiếc máy bay từng hot tại Sài Gòn nhưng sau đó lặng xuống vì động cơ ship từ Pháp về bị delay.
Khi động cơ được lắp xong, chiếc máy bay được đưa ra test tại sân bay Tân Sơn Nhất.
Lần thử đầu tiên, dù động cơ đã chạy nhưng máy bay không thể cất cánh do "sợi dây buộc cánh lúc lắc", ảnh hưởng độ ổn định. Hụt hơi!
Đến lần thử thứ hai, ngày 26/10/1935, chiếc máy bay đã rời khỏi mặt đất nhưng bất ngờ chúi đầu xuống, khiến anh Hồ Đắc Cung suýt gặp tai nạn nghiêm trọng. Gần như fail!
Sau những lần test và chỉnh sửa, đến lần thứ ba, chiếc "Con Rận Trời" cuối cùng đã cất cánh thành công!
Theo Tràng An Báo số 75 ngày 15/11/1935, chiếc máy bay nhỏ do anh Hồ Đắc Cung trực tiếp cầm lái đã bay thử thành công tại sân bay Tân Sơn Nhất.
Tờ báo khi đó viết: "Chiếc máy bay nhỏ kêu bằng con 'rận trời' của ông Hồ Đắc Cung đã do ông cầm lái, bay lên rất cao. Khi lên khi xuống đều như ý".
Sự kiện này đánh dấu việc chiếc máy bay tự chế của anh Hồ Đắc Cung đã bay thành công sau nhiều lần thử nghiệm. Legendary moment!
Sau thành công này, anh tiếp tục dự định thực hiện chuyến bay ra Huế để cảm tạ vua Bảo Đại - người đã sponsor giúp anh hoàn thiện công trình.
Cùng thời điểm, ngày 3/12/1935, một phi công người Pháp tên Testelin cũng thực hiện chuyến bay thử nghiệm một chiếc máy bay nhỏ tương tự tại Tân Sơn Nhất.
Hiện không có nhiều tư liệu ghi lại cuộc đời sau này của anh Hồ Đắc Cung cũng như số phận của chiếc "Con Rận Trời 132". Nhưng những thông tin còn được lưu giữ cho thấy nỗ lực chế tạo và thử nghiệm chiếc máy bay của anh vào năm 1935 thật sự đáng nể!
Nguồn: techz.vn