Từ năm 2025, nhiều trường đại học sẽ cắt giảm hoặc ngừng hẳn xét tuyển qua học bạ, khiến hội học trò cuối cấp đang "páng" cả lên vì đã bỏ công xây dựng học bạ đẹp suốt mấy năm trời
Kỳ vọng vào học bạ giờ lung lay hết rồi
Nguyễn Minh Châu (sinh năm 2007), nữ sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Thượng Hiền, TP.HCM kể: Ngay từ lớp 10, bạn đã lên kế hoạch chi tiết, cày cuốc từng môn để có học bạ xuất sắc, nhắm thẳng vào Đại học Sư phạm TP.HCM.
"Các anh chị khóa trước bảo xét học bạ dễ vào trường hơn các phương thức khác nên mình đã cố gắng giữ điểm cao để yên tâm với phương án này," Châu chia sẻ.
Nhưng plot twist đến khi Châu nghe tin trường Đại học Sư phạm TP.HCM sẽ không còn xét tuyển học bạ từ năm 2025. Nữ sinh bối rối vì đã đầu tư nhiều thời gian vào phương thức này. "Giờ mình chỉ còn hai phương án là kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển qua kỳ thi đánh giá năng lực. Đang phải cân nhắc ôn tập lại và đổi phương pháp học luôn rồi," Châu tâm sự.
Năm nay, Châu dự định vào ngành Sư phạm Toán học. Nhưng việc đỗ bằng điểm thi THPT là "bài toán khó nhằn" khi điểm xét tuyển năm gần nhất là 27.6 với tổ hợp A00, A01 - nghĩa là phải đạt trung bình 9.2 điểm/môn mới có cơ hội vào ngành mơ ước
Tương tự, Trần Đăng Khoa (sinh năm 2007), nam sinh trường THPT Kim Liên, Hà Nội cũng từng mơ ước học Quản trị Kinh doanh tại Đại học Kinh tế Quốc dân - nơi anh trai từng theo học.
Khoa kể: "Anh trai mình đỗ nhờ xét học bạ nên mình nghĩ mình cũng có thể đi theo 'con đường' tương tự. Mình đã chuẩn bị học bạ rất kỹ lưỡng để yên tâm hơn." Nhưng khi biết trường sẽ cắt giảm chỉ tiêu xét học bạ từ 2025, Khoa cảm thấy khá hụt hẫng vì đây từng là phương án "safe" nhất.
Khoa cho biết, trước đây Đại học Kinh tế Quốc dân thường dành 10-15% chỉ tiêu xét tuyển dựa trên học bạ. Là một trường danh tiếng với lượng thí sinh đông, việc trúng tuyển không dễ dàng chút nào. Hiện chỉ còn ba hình thức: tuyển thẳng, xét tuyển kết hợp hoặc xét tuyển dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025.
Tuy nhiên Khoa không có thành tích giải HSG hay chứng chỉ ngoại ngữ nên không thể tham gia hai phương thức đầu. "Nếu giờ mới học và thi lấy chứng chỉ ngoại ngữ thì sẽ rất tốn kém," Khoa nói. Vậy nên nam sinh quyết định tập trung ôn luyện kỹ để đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp - lựa chọn duy nhất còn lại.
Phương án "an toàn" giờ thu hẹp dần rồi
Theo nhiều bạn học sinh, xét tuyển qua học bạ từng được xem là "lối đi an toàn", đặc biệt với những bạn không tự tin vào kỳ thi tốt nghiệp THPT. Một số trường đại học lớn đã chính thức thông báo ngừng xét tuyển học bạ từ 2025.
Lê Phương Anh (sinh năm 2007), học sinh lớp 12 tại Đà Nẵng, cho biết đang phải tìm giải pháp khác để không bị phụ thuộc vào học bạ. "Trước đây mình nghĩ xét học bạ là ổn nhất vì nó ổn định hơn so với kỳ thi tốt nghiệp," Phương Anh nói. Nhưng giờ với những thay đổi này, nữ sinh nhận ra phải chuẩn bị nhiều phương án để không gặp "deadlock" trong kỳ tuyển sinh.
Trước tình hình nhiều trường đại học dừng hoặc hạn chế xét học bạ, các chuyên gia giáo dục đã lên tiếng.
Tại hội nghị giáo dục đại học 2024 do Bộ GD&ĐT tổ chức, PGS.TS Trần Thiên Phúc - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng, việc các trường xét tuyển sớm khi học sinh lớp 12 vẫn chưa hoàn thành chương trình THPT là không hợp lý. Chưa kể một số trường còn yêu cầu thí sinh phải đặt nguyện vọng xét tuyển sớm lên đầu - điều này vừa không công bằng giữa các trường vừa làm mất cơ hội của thí sinh.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cũng nhận định việc xét tuyển sớm có tác động tiêu cực với giáo dục phổ thông giai đoạn cuối cấp. Học sinh khi đã đủ điều kiện trúng tuyển đại học theo phương thức xét tuyển sớm sẽ không học nữa - điều này rất tai hại. Ngoài ra, việc này khiến số chỉ tiêu còn lại ít, điểm chuẩn cao ngất, tạo ra sự mất công bằng trong cơ hội vào các trường tốt.
TS Lưu Trần Toàn, giảng viên tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chia sẻ: "Phương thức xét học bạ từng hiệu quả trong việc giảm áp lực thi cử, nhưng cũng có nhiều vấn đề nảy sinh. Chẳng hạn, mỗi trường THPT có tiêu chuẩn đánh giá khác nhau, dẫn đến sự không đồng nhất khi dùng học bạ làm tiêu chí tuyển sinh."
TS Trần Lưu Toàn cho biết, thực tế xét học bạ đã tạo ra tâm lý yên tâm quá mức ở một số học sinh, khiến các em ít dành thời gian cho kỳ thi tốt nghiệp hoặc các kỳ thi năng lực khác. "Giảm chỉ tiêu hoặc bỏ hẳn xét tuyển qua học bạ là cách để các trường nâng cao chất lượng đầu vào, tránh hệ lụy tiêu cực khi đánh giá không đồng đều từ các trường THPT," ông giải thích.
Không phải chỉ có một con đường vào đại học nha!
Trước sự thay đổi trong phương thức xét tuyển, nhiều học sinh đã bắt đầu tìm hiểu về các kỳ thi đánh giá năng lực và chứng chỉ quốc tế. Đây là một trong những phương án giúp các bạn bổ sung thêm điểm mạnh trong hồ sơ khi không còn xét tuyển qua học bạ.
Chẳng hạn, các trường như Đại học Bách khoa Hà Nội hay Đại học Quốc gia TP.HCM hiện đã tăng cường xét tuyển qua kỳ thi đánh giá năng lực, cho phép học sinh có thêm lựa chọn thay vì chỉ dựa vào điểm tốt nghiệp THPT. Bên cạnh đó, một số trường còn khuyến khích học sinh đạt chứng chỉ tiếng Anh quốc tế như IELTS hoặc TOEIC để tăng cơ hội vào đại học. Đối với các ngành có tính cạnh tranh cao, các trường còn xem xét thêm thành tích ngoài học bạ như giải thưởng trong các kỳ thi học sinh giỏi, cuộc thi nghiên cứu khoa học.
Việc nhiều trường hạn chế xét học bạ cũng là cơ hội để hệ thống giáo dục hướng đến quy trình tuyển sinh công bằng hơn. Điều này giúp hạn chế sự chủ quan trong đánh giá học bạ và tạo động lực cho học sinh đầu tư vào việc học thật thi thật, thay vì chỉ cố gắng để có "học bạ đẹp"
Từ phía học sinh, các bạn cần chủ động và linh hoạt hơn trong việc xây dựng lộ trình học tập phù hợp. Thay vì "all-in" vào một phương thức xét tuyển duy nhất, các bạn cần tìm hiểu kỹ các phương án khác và chuẩn bị đa dạng, bao gồm thi tốt nghiệp, thi năng lực và các kỳ thi đánh giá chứng chỉ quốc tế.
"Từ phía học sinh, các bạn cần chủ động và linh hoạt hơn trong việc xây dựng lộ trình học tập phù hợp. Thay vì đặt cược vào một phương thức xét tuyển duy nhất, các bạn cần tìm hiểu kỹ các phương án khác và chuẩn bị đa dạng, bao gồm thi tốt nghiệp, thi năng lực và các kỳ thi đánh giá chứng chỉ quốc tế," ông cho biết thêm.
Nguồn: svvn.tienphong.vn