Từ 2015 đến giờ, sức khỏe tâm thần của giới trẻ Canada đã "xuống dốc không phanh" nghiêm trọng. Hiện tại có tới 1,25 triệu thanh thiếu niên đang cần hỗ trợ về tâm lý ngay lập tức!
Chuyện nghiêm trọng từ lâu rồi chứ không phải từ COVID
Từ năm 2015 - tức là cả đống năm trước khi COVID-19 xuất hiện và "phá nát" cuộc sống, số người trẻ tự báo cáo về tình trạng sức khỏe tâm thần đã giảm đáng kể rồi. Hiện tại, 1,25 triệu bạn trẻ Canada đang kêu cứu về vấn đề tâm lý.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần Canada, vào năm 2024, có 19% người Canada từ 16 đến 34 tuổi đã tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong năm trước đó. Nhưng mà vẫn còn 12% khác muốn được hỗ trợ nhưng không có cơ hội tiếp cận. Buồn thật sự!
Những "thủ phạm" toàn cầu đang làm gen Z khổ sở
Nghiên cứu gần đây của Ủy ban Tâm thần học Lancet về Sức khỏe Tâm thần Thanh thiếu niên cho thấy đây là vấn đề toàn cầu, bị thúc đẩy bởi các "xu hướng lớn" như biến đổi khí hậu (trái đất nóng lên, tâm trạng cũng "nóng" theo), thất nghiệp (kiếm việc khó vãi) và bất bình đẳng giữa các thế hệ càng ngày càng tệ hơn. Những vấn đề này đã âm thầm xuất hiện trong các chính sách chính trị, xã hội và kinh tế từ lâu rồi.
Tại Canada, hậu quả của chủ nghĩa thực dân trong quá khứ và hiện tại đối với thanh thiếu niên thuộc các dân tộc bản địa như First Nations, Metis và Inuit thể hiện rõ ràng: tỷ lệ tự tử cao gấp SÁU LẦN so với thanh thiếu niên không phải người bản địa. Còn tỷ lệ tự tử ở phụ nữ trẻ Inuit thì cao gấp 33 lần so với phụ nữ trẻ không phải người bản địa - con số này đọc mà rùng mình!
Ngoài ra, các rào cản trong việc cung cấp dịch vụ đối với thanh thiếu niên bản địa, cộng đồng LGBT, di dân, người da đen và các chủng tộc khác, dẫn đến sự chênh lệch trong chất lượng chăm sóc và hỗ trợ.
Để hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho người trẻ, Canada phải nỗ lực đảo ngược những xu hướng "độc hại" này, đồng thời rót tiền vào các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên.
Không can thiệp kịp thời = hậu quả nghiêm trọng
Nếu không được hỗ trợ kịp thời, những thách thức về sức khỏe tâm thần có thể làm gián đoạn việc học (RIP GPA), các mối quan hệ (drama tăng vọt) và sự phát triển nghề nghiệp (tương lai mờ mịt), gây ra những ảnh hưởng kéo dài cho người trẻ, gia đình và cả xã hội. Các vấn đề tâm thần không được giải quyết có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành, trở nên khó điều trị hơn, gây thêm gánh nặng cho hệ thống chăm sóc sức khỏe và cản trở tăng trưởng kinh tế.
Ủy ban Tâm thần học Lancet về Sức khỏe Tâm thần Thanh thiếu niên đang kêu gọi hành động toàn cầu để giải quyết cuộc khủng hoảng này. Sáng kiến toàn cầu này có sự tham gia của các nhà nghiên cứu từ nhiều lĩnh vực, các nhà cung cấp dịch vụ và cả thanh thiếu niên, được đồng lãnh đạo bởi Srividya Iyer (Chủ tịch Nghiên cứu Canada về Hệ thống Sức khỏe Thanh thiếu niên và Giáo dục). Tổ chức này đưa ra một khuôn khổ để cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên, tích hợp tất cả các lĩnh vực cung cấp dịch vụ và tất cả các loại hình can thiệp, từ phòng ngừa đến các dịch vụ chuyên khoa dành cho những bạn mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần lâu dài.
Canada đang làm gì để "cứu" gen Z?
Canada đang là quốc gia dẫn đầu thế giới trong việc phát triển dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên với mạng lưới các chương trình dành cho thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn tâm thần. Những bài học kinh nghiệm đã truyền cảm hứng cho sự chuyển đổi trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dành cho thanh thiếu niên, được gọi là "Dịch vụ Thanh thiếu niên Tích hợp" (IYS).
Được tổng hợp dữ liệu từ các thanh thiếu niên và gia đình, IYS không yêu cầu chuyển đổi hệ thống dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ nhi khoa sang người lớn ở độ tuổi 18 - giúp thanh thiếu niên tránh bị "rơi vào khe" giữa hai hệ thống. IYS tích hợp và tạo ra các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ xã hội khác một cách đồng bộ.
Hiện có gần 80 trung tâm IYS trên khắp Canada, với khoảng 50 trung tâm khác đang được phát triển. Trong ngân sách liên bang năm 2024, khoản đầu tư 500 triệu đô-la vào các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dành cho thanh thiếu niên là khoản đầu tư được người dân đón nhận tích cực nhất.
Những dịch vụ và khoản đầu tư này thể hiện cam kết quan trọng của Canada đối với sức khỏe tâm thần của người trẻ. Tuy nhiên, Canada vẫn cần nỗ lực hơn nữa trong việc giải quyết những hậu quả dai dẳng của quá trình thực dân hóa và khủng hoảng biến đổi khí hậu - những yếu tố góp phần làm suy yếu sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.
Giải pháp là gì đây?
Để hỗ trợ người trẻ, báo cáo của Lancet nhấn mạnh rằng xã hội cần đón nhận một sự chuyển dịch văn hóa mạnh mẽ về việc ưu tiên nghĩa vụ đối với người trẻ, các thế hệ tương lai và công bằng giữa các thế hệ, đảm bảo rằng các chính sách hiện tại phải xem xét đến tác động lâu dài của chúng. Bất kỳ hành động tích cực nào để giải quyết các vấn đề xã hội này đều có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.
Đối với những người muốn hành động trực tiếp, việc vận động tăng cường tài trợ cho sức khỏe tâm thần và dịch vụ xã hội, hỗ trợ các tổ chức địa phương dành riêng cho thanh thiếu niên, khuyến khích thanh thiếu niên tham gia vào quá trình ra quyết định và thúc đẩy các cộng đồng xã hội phát triển đều là những bước quan trọng.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử liên bang sắp tới, người dân Canada nên yêu cầu tất cả các đảng phái chính trị phải có một kế hoạch rõ ràng về sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên. Việc hoạch định chính sách nên ưu tiên nhu cầu của thanh thiếu niên, gia đình và cộng đồng. Các chính sách nên dựa trên thực tế, đặc biệt là vì những ý tưởng hữu ích nhưng chưa được kiểm chứng có thể gây ra những hậu quả không mong muốn (ví dụ: tác động tiêu cực của các nỗ lực phòng ngừa chung) hoặc có thể phức tạp (chẳng hạn như mối quan hệ giữa việc sử dụng mạng xã hội và sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên).
Việc tiếp tục tài trợ cho nghiên cứu sức khỏe tâm thần có thể tạo ra nền tảng kiến thức định hướng cho thực tiễn và chính sách, dự đoán và ứng phó với các ưu tiên trong tương lai, thử nghiệm các biện pháp can thiệp sáng tạo (như dựa vào thiên nhiên, kê đơn xã hội và kết nối liên thế hệ) và cải thiện các hệ thống và biện pháp can thiệp hiện có.
Bottom line: Gen Z là tương lai!
Giới trẻ là những nhà lãnh đạo, nhà đổi mới và người đóng góp của tương lai. Việc bỏ qua các vấn đề sức khỏe tâm thần của họ sẽ làm suy yếu tiềm năng của họ và gây nguy hiểm cho khả năng xây dựng một xã hội thịnh vượng và hòa nhập của Canada. Việc ưu tiên sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên không chỉ là một khoản đầu tư chiến lược cho khả năng phục hồi của đất nước mà còn là một nhiệm vụ nhân đạo.
Nguồn: svvn.tienphong.vn