Giữa thời đại mà TikTok, video ngắn và game chiếm sóng, nhiều người lo lắng thói quen đọc sách của giới trẻ sắp "phim" mất. Nhưng plot twist đây rồi: Gen Z đang quay xe, comeback với văn hóa đọc theo cách siêu chất và đa dạng hơn bao giờ hết!
Văn hóa đọc đang "hồi sinh" thật sự nha!
Trước kia, người Việt mình chỉ đọc trung bình 4 cuốn sách/năm (trong đó tới 2,8 cuốn là sách giáo khoa — hiểu rồi đó ). Nghĩa là chỉ khoảng 1,2 cuốn sách "tự nguyện" mỗi năm thôi. Nhưng đến 2023, theo Bộ TT&TT, con số này đã tăng vọt lên 6,1 bản/người — gấp đôi so với mức 1,4 bản trước đây!
Và guess what? Gen Z sinh viên chính là lực lượng chủ đạo của làn sóng này, với việc mê mệt các thể loại từ văn học, khoa học đến kỹ năng sống để level up bản thân.
Chị Tạ Thị Kim Oanh (sinh viên năm 4 Đại học Thương mại) chia sẻ: dù bận rộn với lịch học dày đặc, bạn ấy vẫn dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đọc sách. "Trước đây mình hay lướt mạng xã hội trước khi ngủ, nhưng dần dần nhận ra điều đó khiến giấc ngủ không sâu và tinh thần kém minh mẫn vào ngày hôm sau. Thế là mình thử thay bằng việc đọc sách, và thực sự hiệu quả. Đọc sách không chỉ giúp mình thư giãn mà còn học hỏi được nhiều điều thú vị" — Oanh tâm sự.
Đa dạng format — đọc sách giờ không còn "cứng nhắc"
Thời đại số mà, văn hóa đọc cũng phải upgrade chứ! Giờ đây không chỉ có sách giấy nữa, mà còn đầy ắp các option như ebook, audiobook, báo điện tử và nền tảng học tập online. Không cần phải "ngồi đọc sách dày cộp" trong thư viện nữa, giờ chỉ cần một cú chạm là "ngập" trong kho tri thức rồi
Sách điện tử và audiobook đang hot rần rần, giúp sinh viên "học mọi lúc mọi nơi". Các app như Kindle, Waka, Voiz FM, Fonos cho phép đọc/nghe sách từ lúc đi xe buýt đến trước khi ngủ — flexible vô cùng!
Bạn Đặng Nguyễn Anh Thư (năm cuối Học viện Báo chí và Tuyên truyền) share: "Mình thích đọc sách nhưng không phải lúc nào cũng có thời gian để ngồi đọc một cuốn sách giấy. Nhờ có audiobook, mình có thể tranh thủ nghe sách khi đang đi bộ hoặc làm việc nhà, giúp mình tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng hơn mà không cần phải luôn mang theo sách giấy."
Còn trend đọc sách trên mạng xã hội thì đang bùng nổ luôn! Video review sách trên TikTok, YouTube hay các group đọc sách trên Facebook thu hút cực nhiều Gen Z, biến những cuốn như "Tư duy nhanh và chậm", "Đắc nhân tâm", "Cha giàu cha nghèo" thành những "hiện tượng" viral. Không chỉ review, mà còn tạo ra những cuộc thảo luận sôi nổi, kết nối cộng đồng yêu sách cực mạnh
Hoàng Ánh Ngọc (sinh viên năm cuối ĐH Công nghiệp Hà Nội) kể: "Mình không có thói quen đọc sách, nhưng sau khi xem một số video review, mình thấy tò mò và bắt đầu thử. Giờ đây, mình duy trì thói quen đọc ít nhất một cuốn sách mỗi tháng."
Công nghệ - "cơn gió mới" nhưng cũng có bẫy nha!
ThS. Lưu Huyền Trang (giảng viên tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền) nhận định: sự kết hợp giữa công nghệ và văn hóa đọc truyền thống đã giúp sinh viên tiếp cận tri thức nhanh hơn, tiện lợi hơn. Từ đó hình thành một thế hệ độc giả trẻ năng động và mở ra cơ hội cho tương lai phát triển của văn hóa đọc.
Tuy nhiên — và đây là điểm quan trọng — bên cạnh cơ hội là không ít thách thức đấy! Sinh viên có xu hướng "đọc lướt", ưu tiên nội dung ngắn gọn thay vì đọc toàn văn, đọc sâu. Điều này dẫn đến khả năng tập trung, ghi nhớ và tư duy phản biện bị suy giảm. Tiếp nhận thông tin quá nhanh mà không có thời gian phân tích, chọn lọc khiến việc đọc trở nên hời hợt, thiếu chiều sâu. Thêm nữa, những tin nhắn, notification liên tục trên điện thoại càng làm giảm khả năng tư duy độc lập
Cô Huyền Trang khuyên: việc đọc sách trong thời đại số cần đi kèm với "tư duy chọn lọc". Không phải cuốn sách nào viral trên mạng cũng có giá trị thực sự đâu nha! Vì vậy, việc xây dựng thói quen đọc có định hướng, biết cách tìm kiếm và đánh giá nguồn sách uy tín là điều vô cùng quan trọng.
Dù chọn đọc sách theo phương thức truyền thống hay hiện đại, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì thói quen học hỏi và trau dồi tri thức. Công nghệ không thay thế được giá trị của việc đọc sâu, nhưng nếu biết kết hợp hợp lý, các bạn sinh viên có thể tối ưu hóa việc tiếp cận tri thức, phát triển bản thân một cách toàn diện nhất!
Nguồn: svvn.tienphong.vn