Dạo này cộng đồng toán học thế giới đang sốt xình xịch vì một nhà nghiên cứu trẻ tuổi người Hàn Quốc vừa phá đảo một bài toán "huyền thoại" tồn tại suốt 6 thập kỷ Công trình của anh Baek Jin-eon chính thức lọt top 10 thành tựu toán học đột phá năm 2025 do tạp chí uy tín Scientific American bình chọn luôn đó!
Theo Vietnamnet, tiến sĩ Baek, 31 tuổi, hiện đang làm nghiên cứu viên tại Trung tâm Thách thức Toán học June E. Huh thuộc Viện Nghiên cứu Cao cấp Hàn Quốc (Korea Institute for Advanced Study - KIAS).
Bài toán "ghế sofa" là gì mà khó vậy? ️
Nghe tên thì có vẻ đơn giản nhưng thực ra nó rất hack não luôn! "Bài toán ghế sofa di chuyển" (moving sofa problem) đặt câu hỏi: Một vật thể cứng có diện tích lớn nhất là bao nhiêu mà vẫn có thể qua được một góc vuông trong hành lang hình chữ L, với bề rộng cố định 1 mét?
Ai mà chưa từng struggle khi dọn nhà, cố nhét cái ghế sofa qua cửa thì không thể hiểu được cái đau này
Vấn đề này được nhà toán học Áo - Canada Leo Moser đưa ra lần đầu vào năm 1966. Vì cách đặt vấn đề khá dễ hình dung, không cần kiến thức toán cao siêu lắm, bài toán nhanh chóng nổi như cồn và xuất hiện trong nhiều giáo trình tại Mỹ.
Cuộc đua tìm "hình dạng hoàn hảo"
Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu đua nhau đề xuất những hình dạng ngày càng "xịn" hơn, thu hẹp dần phạm vi có thể, nhưng vẫn chưa ai chứng minh được đâu là giới hạn tối đa không thể vượt qua.
Năm 1968, nhà toán học người Anh John Hammersley đưa ra một hình có diện tích khoảng 2,2074m². Đến năm 1992, Giáo sư Joseph Gerver (Đại học Rutgers, Mỹ) đề xuất một hình cong phức tạp hơn, với diện tích xấp xỉ 2,2195m², và nhanh chóng trở thành ứng viên hàng đầu.
Tuy nhiên, suốt nhiều năm sau đó, vẫn chưa có chứng minh nào cho thấy không tồn tại một hình có diện tích lớn hơn. Và đây chính là lúc anh chàng Baek Jin-eon xuất hiện như một main character
7 năm cày cuốc, 119 trang chứng minh đỉnh của chóp
Sau 7 năm nghiên cứu (chill phết), cuối năm 2024, anh công bố một bài báo dài tận 119 trang trên nền tảng arXiv - nơi các nhà khoa học đăng công trình trước khi được phản biện chính thức. Bài báo lập luận rằng hình dạng do Gerver đề xuất chính là giới hạn trên không thể vượt qua.
Điểm đặc biệt là khác với nhiều nghiên cứu trước đây vốn dựa nhiều vào máy tính hỗ trợ, Tiến sĩ Baek sử dụng lập luận logic thuần túy để chứng minh đây là phương án tối ưu nhất. Đúng chuẩn "làm toán bằng não" chứ không phải "bấm máy tính"
"Nghiên cứu toán học là sự lặp lại giữa mơ và tỉnh"
Chia sẻ về quá trình nghiên cứu, anh ví công việc của mình như quá trình liên tục xây dựng rồi phá bỏ các ý tưởng.
"Bạn cứ nuôi hy vọng, rồi lại tự tay phá vỡ nó, sau đó tiến lên bằng cách nhặt nhạnh những ý tưởng còn sót lại", Tiến sĩ Baek nói trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí điện tử của KIAS.
"Tôi vốn là người hay mơ mộng và với tôi, nghiên cứu toán học là sự lặp lại giữa mơ và tỉnh", anh chia sẻ thêm. Quote này nghe sâu sắc ghê!
Theo The Korea Herald, hiện bài báo của anh đang được thẩm định tại Annals of Mathematics - một trong những tạp chí toán học danh giá và khắt khe nhất thế giới (kiểu như "địa ngục phản biện" ấy ).
Tại sao lại chọn bài toán "vô tri vô giác" này?
Baek cho biết anh bị cuốn hút bởi bài toán này vì nó thiếu một khung lý thuyết rõ ràng.
"Bài toán ghế sofa này không có nhiều bối cảnh lịch sử, thậm chí ban đầu còn chưa rõ liệu đằng sau nó có một lý thuyết nào hay không. Tôi cố gắng kết nối nó với các ý tưởng sẵn có và biến nó thành một bài toán tối ưu hóa, từ đó xây dựng những công cụ phù hợp với câu hỏi đặt ra", anh nói.
Theo Tiến sĩ Baek, những bài toán như vậy đòi hỏi rất nhiều thời gian. "Một bài toán cần thời gian dài để hình thành bối cảnh. Tôi cảm giác như mình vừa gieo một hạt giống nhỏ", anh chia sẻ. Quá văn vẻ!
Hành trình từ cậu bé nghèo đến nhà toán học tài năng
Baek Jin-eon lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Michigan, từng làm nghiên cứu viên tại Viện Khoa học Toán học Quốc gia Hàn Quốc. Anh giải được bài toán này khi mới 29 tuổi (à mà 29 tuổi thôi nha, gen Z mình còn đang loay hoay với cuộc sống đây ), trong thời gian làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Yonsei.
Tháng 8 năm ngoái, theo The Chosun Daily, Tiến sĩ Baek được lựa chọn trở thành Học giả Huh Joon-yi, một chương trình danh giá nhằm hỗ trợ các nhà toán học trẻ dưới 39 tuổi trong thời gian lên tới 10 năm. Hiện nay, anh đang tập trung nghiên cứu các bài toán tối ưu và nhiều thách thức khác trong lĩnh vực hình học tổ hợp.
Điều đặc biệt là theo một cuộc phỏng vấn đăng tải trên website của Viện Khoa học Cơ bản Hàn Quốc (Institute for Basic Science), Tiến sĩ Baek lớn lên trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Khi được hỏi vì sao vẫn kiên trì theo đuổi toán học thuần túy bất chấp những thách thức đó, anh chia sẻ: "Từ khi học lớp 3 hoặc lớp 4, tôi đã nhận ra rằng toán học có thể trở thành một con đường sự nghiệp. Kể từ đó, ước mơ của tôi luôn là trở thành một nhà toán học. Chính động lực ấy đã đưa tôi đi đến ngày hôm nay. Ngay cả khi chọn một nghề khác, tôi cũng không nghĩ mình có thể rời xa vẻ đẹp của toán học".
Inspiring vãi! Anh từ lớp 3, 4 đã biết mình muốn gì rồi, còn mình thì...
Anh cũng cho biết, trong những năm học phổ thông, anh từng tìm hiểu về Trung tâm Giáo dục Tài năng Trực tuyến của KAIST và sau đó theo học tại một trường dành cho học sinh năng khiếu.
"Tôi đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ các thầy cô ở đó. Nhờ sự tận tâm và tử tế của họ, tôi mới có thể đi được đến hôm nay. Một ngày nào đó, tôi hy vọng có thể đóng góp, trao lại những giá trị mình đã nhận được", Tiến sĩ Baek nói.
Câu chuyện của anh Baek Jin-eon là minh chứng rõ ràng nhất rằng: đam mê + nỗ lực + kiên trì = thành công! Từ một cậu bé nghèo với ước mơ làm toán, anh đã trở thành người giải quyết được bài toán 60 năm không lời giải. Respect!
Nguồn: svvn.tienphong.vn