Dạo gần đây, ai cũng phải công nhận là văn hóa dân gian đang "lên ngôi" theo cách cực kỳ bùng nổ Từ MV Bắc Bling của Hòa Minzy đến show Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai, tất cả đều tạo nên một làn sóng mạnh mẽ trong đời sống văn hóa Việt. Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng - một nhà nghiên cứu văn hóa đã có những chia sẻ cực kỳ thú vị về hiện tượng này, và mình xin phép "bóc tách" cho các bạn nghe nhé!
MV Bắc Bling và Anh Trai VNCG - Tại sao lại hot đến vậy?
Sau khi show Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai lên sóng, cả làng nhạc Việt như được "khai sáng" - liên tục có những sản phẩm khai thác văn hóa dân gian xuất hiện. Điển hình nhất phải kể đến MV Bắc Bling của Hòa Minzy, tái hiện siêu đỉnh những nét văn hóa Kinh Bắc với âm hưởng quan họ Bắc Ninh, kết hợp xẩm - chèo cực nghệ.
Theo TS. Nguyễn Ánh Hồng thì đây không phải lần đầu tiên có người mix văn hóa dân gian với phong cách hiện đại đâu nhé. Trước đó đã có nhiều chương trình làm điều này rồi, ví dụ như ngay trong Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai, bài Trống Cơm được đội NSND Tự Long làm mới, hay Chiếc Khăn Piêu cũng được "upgrade" cực chất.
"Điểm mấu chốt là các nghệ sĩ đã thổi vào văn hóa dân gian một linh hồn hiện đại" - chị Hồng nhận định. Nghĩa là họ đã làm mới phong cách nghệ thuật dân gian, khiến nó trở nên tươi mới, trẻ trung và sống động hơn hẳn
Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại chính là "chất men say" khiến giới trẻ bây giờ mê mẩn không lối thoát. Dù ban đầu MV Bắc Bling có vướng một chút drama, nhưng cuối cùng vẫn nhận được sự yêu mến nhiệt liệt từ công chúng mà!
Gen Z không "quay lưng" với truyền thống như người ta vẫn nghĩ đâu!
Khi được hỏi về việc giới trẻ đón nhận nồng nhiệt các sản phẩm văn hóa dân gian, TS. Nguyễn Ánh Hồng khẳng định có 3 điểm quan trọng:
Thứ nhất, Gen Z ngày nay rất có trách nhiệm với văn hóa truyền thống và biết cách đánh giá đúng giá trị của nó. Cái quan niệm "giới trẻ quay lưng với truyền thống" là SAI BÉT rồi nha các bác ơi! Điều này thể hiện rõ qua việc các bạn trẻ trân trọng, hiểu và mến mộ văn hóa truyền thống đấy.
Thứ hai, văn hóa truyền thống có sức sống vĩnh hằng trong đời sống đương đại. Truyền thống không phải thứ "xưa rích" hay lỗi thời, mà nó tham gia tích cực vào đời sống hiện đại, trở thành động lực thúc đẩy văn hóa dân tộc phát triển
Thứ ba, các nghệ sĩ đã thực hiện sứ mệnh của mình một cách xuất sắc. Họ không chỉ đơn thuần sáng tạo nghệ thuật, mà còn định hướng các giá trị tư tưởng. Những tác phẩm kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống và hiện đại cho thấy sự tận tâm và trách nhiệm của nghệ sĩ với nghề của mình.
Vậy làm sao để không "phá" văn hóa truyền thống khi làm mới?
Có nhiều người lo lắng rằng việc đưa văn hóa dân gian vào nhạc đại chúng sẽ làm "biến tướng" giá trị truyền thống. Nhưng theo chị Hồng thì phải tuân thủ 3 nguyên tắc cơ bản:
Một là, đảm bảo tính thẩm mỹ.
Hai là, đảm bảo tính định hướng tư tưởng. Tác phẩm có thể hấp dẫn về hình thức, nhưng nếu thiếu nội dung, thiếu chiều sâu tư tưởng thì sẽ dễ bị lệch hướng.
Ba là, chị không đồng tình với quan điểm cho rằng đưa văn hóa dân gian vào các tác phẩm đại chúng là làm mất giá trị của nó. Bản thân văn hóa dân gian vốn đã có sức sống và khả năng lan truyền mạnh mẽ rồi.
"Văn hóa dân gian là sản phẩm sáng tạo của nhân dân, vì vậy nhân dân có quyền tiếp tục sáng tạo" - TS. Nguyễn Ánh Hồng nhấn mạnh. Khi nghệ sĩ đưa văn hóa dân gian vào tác phẩm, không phải là đánh mất ý nghĩa, mà ngược lại còn làm sâu sắc hơn, thậm chí hoàn thiện hơn giá trị của nó
Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là những tác phẩm đó phải đảm bảo tính định hướng tư tưởng, chính trị và tính thẩm mỹ như đã đề cập ở trên nhé!
Nhìn chung, làn sóng văn hóa dân gian "lên ngôi" này là một tín hiệu cực kỳ tích cực cho thấy thế hệ trẻ Việt Nam đang tự hào và trân trọng văn hóa của mình. Và quan trọng hơn, các nghệ sĩ đã tìm được cách để làm cho văn hóa truyền thống trở nên "trendy" và dễ tiếp cận hơn với mọi người
Nguồn: svvn.tienphong.vn