Sau gần 40 năm cày cuốc nghiên cứu và giảng dạy ở xứ sương mù nước Anh, ông Zhu Ziqiang - một trong những chuyên gia hàng top về động cơ xe điện - đã quyết định "đổi gió", chọn Hong Kong làm điểm dừng chân mới cho hành trình học thuật của mình. Và ông còn mang theo cả núi kinh nghiệm cùng những hướng nghiên cứu siêu xịn luôn nha!
Ông Zhu Ziqiang, tên tuổi đã thành huyền thoại trong làng nam châm vĩnh cửu, chính thức nhận chức giáo sư chủ nhiệm (chair professor) ngành máy điện và hệ thống điều khiển tại Trường Đại học Bách khoa Hong Kong (PolyU).
Theo info trên trang cá nhân của trường, ở vị trí mới này, ông Zhu sẽ tiếp tục "đẩy thuyền" cho hướng nghiên cứu mà ông theo đuổi từ lâu - động cơ nam châm vĩnh cửu hiệu suất cao.
Trước khi sang Hong Kong, ông đã cống hiến tròn 38 năm tại Đại học Sheffield (Anh). Tại đây, ông xây dựng một nhóm nghiên cứu được coi là "khủng" nhất thế giới về hệ thống động cơ nam châm vĩnh cửu, với đội hình toàn giáo sư và hơn 100 nghiên cứu sinh tiến sĩ. Nghe số lượng đã thấy choáng rồi!
Động cơ nam châm vĩnh cửu - loại động cơ xài nam châm tích hợp sẵn để tạo chuyển động - giờ đây chính là "trái tim" của xe điện, tàu cao tốc, tua-bin gió, robot và cả đống thiết bị gia dụng thế hệ mới nữa.
Các công trình nghiên cứu của ông Zhu đã được áp dụng rộng rãi trong công nghiệp, thông qua hợp tác với những "ông lớn" quốc tế như Siemens, Toyota, Rolls-Royce và Midea. Đúng là "flex" nhẹ thôi!
Kêu gọi đổi mới công nghệ thực chất
Mấy năm gần đây, ông Zhu liên tục lên tiếng kêu gọi ngành xe điện Trung Quốc đừng chỉ chăm chăm mở rộng quy mô mà cần đầu tư vào đổi mới công nghệ cốt lõi. Trong buổi phỏng vấn với báo South China Morning Post năm 2021, ông thẳng thắn nhận định các hãng xe trong nước đang dần "out trình" so với đối thủ quốc tế.
Lúc đó, ông đang giữ chức giám đốc trung tâm nghiên cứu động cơ của Midea tại Thượng Hải. Ông cho rằng dù Trung Quốc "ăn đứt" thế giới về nguồn cung đất hiếm - nguyên liệu quan trọng để sản xuất động cơ nam châm vĩnh cửu - nhưng các hãng xe điện trong nước vẫn chưa tạo được bước đột phá thực sự về công nghệ động cơ.
Theo ông, Trung Quốc dẫn đầu thế giới về số lượng bằng sáng chế và bài báo khoa học liên quan đến động cơ nam châm vĩnh cửu, nhưng những con số này không đồng nghĩa với đột phá công nghệ trong thực tế. Đúng kiểu "nhiều nhưng chưa chất" đó!
"Nếu nhìn vào Toyota, BMW hay Nissan, họ đều có những đổi mới riêng trong lĩnh vực máy điện. Nhưng tôi chưa thấy sự đổi mới mang tính nền tảng thực sự ở các dòng xe năng lượng mới của Trung Quốc", ông Zhu nói thẳng trong cuộc phỏng vấn năm 2021.
Nhà khoa học được quốc tế ghi nhận
Tại Trung Quốc, ông Zhu được xem là một trong những gương mặt "top tier" trong lĩnh vực của mình. Ông là viện sĩ của nhiều tổ chức uy tín, trong đó có Viện Hàn lâm Kỹ thuật Hoàng gia Anh (Royal Academy of Engineering) và Viện Kỹ sư Điện và Điện tử Mỹ (Institute of Electrical and Electronics Engineers - IEEE).
Ông từng rinh về nhiều giải thưởng quốc tế, nổi bật nhất là Giải thưởng Nikola Tesla Award năm 2021 - một trong những vinh dự "xịn sò" nhất của IEEE trong lĩnh vực kỹ thuật điện.
Năm 2024, ông tiếp tục được trao Global Energy Prize, giải thưởng danh giá về đổi mới năng lượng, nhờ những đóng góp không chỉ cho giao thông điện hóa mà còn trong việc nâng cao hiệu suất năng lượng thiết bị gia dụng và giảm phát thải trong quá trình sản xuất và sử dụng điện.
Ông Zhu tốt nghiệp cử nhân và thạc sĩ ngành kỹ thuật điện tại Đại học Chiết Giang vào đầu những năm 1980, trước khi "book vé" sang Anh năm 1988 để làm tiến sĩ tại Đại học Sheffield. Sau đó, ông tiếp tục gắn bó với trường với vai trò nghiên cứu viên, nhà khoa học cao cấp và giáo sư. Hiện ông vẫn được giới thiệu trên website của Đại học Sheffield với tư cách giáo sư thỉnh giảng nha!
Nguồn: svvn.tienphong.vn